Bài phỏng vấn: Cảnh giác thủ đoạn lừa đảo trong mùa dịch Covid-19

Thời gian qua, tình hình tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản tiếp tục diễn biến phức tạp, với phương thức, thủ đoạn là sử dụng mạng xã hội để gây án, ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự và  đời sống nhân dân. Ngoài phương thức, thủ đoạn giả danh người có chức vụ, quyền hạn để lừa đảo thông qua các trang mạng xã hội, điện thoại, hiện nay, trong mùa dịch bệnh Covid-19, nhiều người được nghỉ ở nhà và thường sử dụng điện thoại lên mạng, các đối tượng lừa đảo sử dụng nhiều phương thức, thủ đoạn mới. Để người dân cảnh giác với các thủ đoạn lừa đảo chiếm đoạt tài sản mới nổi lên trong thời gian gần đây, Phóng viên có cuộc Phỏng vấn Trung tá Nguyễn Thanh Cao - Phó trưởng Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Long An.

Phóng viên: Thưa đồng chí, thời gian qua trên địa bàn tỉnh Long An đã xảy ra một số vụ lừa đảo, đối tượng đã lợi dụng triệt để mạng viễn thông và internet để chiếm đoạt tiền của người dân, thủ đoạn mà đối tượng thường sử dụng là gì?

Trung tá Nguyễn Thanh Cao - Phó Trưởng Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Long An: Nhóm đối tượng dàn dựng theo kịch bản có sẵn và từng bước dẫn dụ nạn nhân đi theo các giai đoạn (trong đó, các đối tượng lần lượt đóng các vai như: nhân viên bưu điện, Công an, Kiểm sát viên...) làm cho bị hại tin theo kịch bản. Sau đó, các đối tượng chiếm đoạt tiền thông qua hoạt động chuyển khoản hoặc chiếm quyền quản lý tài khoản ngân hàng của nạn nhân bằng mã OTP.

Điển hình như vụ việc xảy ra trên địa bàn TP. Tân An, nạn nhân nhận được cuộc gọi từ số điện thoại có mã vùng nước ngoài, đối tượng tự xưng là nhân viên Bưu Điện, thông báo bị hại có 01 bưu phẩm và đề nghị đến nhận, đồng thời, yêu cầu bị hại cung cấp họ tên, số CMND để kiểm tra bưu phẩm. Kế tiếp, đối tượng thông báo bị hại có 01 tài khoản ngân hàng liên quan đến nợ xấu và chuyển máy gặp Cơ quan Cảnh sát điều tra để làm rõ vụ việc. Lúc này, thông qua điện thoại, một đối tượng tự xưng là cán bộ Cơ quan Cảnh sát điều tra thông báo tài khoản ngân hàng của bị hại có liên quan đến vụ án tàng trữ, mua bán trái phép chất ma túy và rửa tiền, yêu cầu bị hại đến Cơ quan Cảnh sát điều tra để làm rõ vụ việc. Đồng thời, một đối tượng khác cũng tự xưng làm ở Cơ quan Cảnh sát điều tra thông báo bị hại có 01 Quyết định phong tỏa tài khoản ngân hàng và Quyết định bắt tạm giam 03 tháng, yêu cầu bị hại cung cấp địa chỉ Zalo để chúng chuyển các quyết định trên (các quyết định giả mạo do đối tượng thiết kế). Sau đó, đối tượng yêu cầu bị hại rút toàn bộ số tiền trong sổ tiết kiệm, tài khoản ngân hàng chuyển vào tài khoản do đối tượng cung cấp để Cơ quan Cảnh sát điều tra xác minh nguồn gốc của số tiền, sau khi kiểm tra xong sẽ hoàn trả lại. Do thiếu hiểu biết và hoảng sợ trước kịch bản mà bọn chúng dàn dựng nên bị hại đã chuyển tiền theo yêu cầu của đối tượng, sau khi chuyển tiền xong, các đối tượng cắt liên lạc với bị hại.

Đây là thủ đoạn lừa đảo tuy không mới nhưng vẫn còn nhiều người dân nhẹ dạ, cả tin và mắc bẫy của các đối tượng lừa đảo.

Phóng viên: Thời gian qua, trên mạng xã hội cũng xuất hiện thủ đoạn lừa đỏa thông qua hoạt động mua bán, chuyển nhượng sinh vật cảnh, xin đồng chí nói rõ hơn về thủ đoạn này ?

Trung tá Nguyễn Thanh Cao - Phó Tưởng Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Long An: Gần đây nổi lên tình trạng mua bán, chuyển nhượng cây lan đột biến với nhiều giao dịch, chuyển nhượng diễn ra công khai, với số tiền hàng trăm tỷ đồng được quảng bá rộng rãi trên các trang mạng xã hội, gây sự chú ý của dư luận, truyền thông và kéo theo rất nhiều người lao vào vòng xoáy trồng, đầu tư, mua bán lan đột biến. Tuy nhiên, việc mua bán, chuyển nhượng lan đột biến tiềm ẩn nhiều nguy cơ phát sinh tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật khác, nhất là hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, với thủ đoạn tinh vi như: tách lan đột biến thật gắn vào gốc lan thường bằng keo và chiếm đoạt tiền của người mua; dùng cây lan thường lừa người đầu tư mua với giá của cây lan đột biến; quảng cáo có vườn lan đột biến, nhận tiền của người mua rồi chiếm đoạt tài sản;... Không những vậy, các hoạt động mua bán, giao dịch lan đột biến diễn ra tự phát, không có kiểm soát từ cơ quan chức năng, có nguy cơ biến tướng thành hoạt động đa cấp hoặc rửa tiền. Do không có đảm bảo, chứng nhận hợp pháp về chất lượng lan đột biến nên dễ phát sinh lừa đảo, tranh chấp sau giao dịch.

Phóng viên: Người dân nên làm gì để tránh bị lừa đảo với thủ đoạn trên?

Trung tá Nguyễn Thanh Cao - Phó Trưởng Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Long An: Liên quan đến thủ đoạn lừa đảo thông qua hoạt động chuyển nhượng sinh vật cảnh, cần có sự đánh giá chuyên sâu, giám định của nghệ nhân uy tín, cơ quan chuyên môn..., người dân tránh bị tác động, chi phối, không rơi vào kịch bản đã được dàn dựng của nhóm đối tượng chuyên lừa đảo (bằng các hình thức quảng cáo sai sự thật, xây dựng bản tin, clip youtube...) để vội tin vào lợi nhuận thu được từ hoạt động mua bán, chuyển nhượng nói trên, sau đó, bị thiệt hại không nhỏ từ các giao dịch này.

Phóng viên: Thưa đồng chí, thời gian qua, ở một số tỉnh xảy ra thủ đoạn lừa đảo thông qua giao dịch, chuyển nhượng kim khí, đá quí, xương động vật quí như kim cương, vàng bạc, đá thiên thạch, sừng tê giác, ngà voi, cao hổ, xương hổ... đồng chí nêu rõ thủ đoạn trên là gì để người dân cảnh giác?

Trung tá Nguyễn Thanh Cao - Phó Trưởng Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Long An: Các đối tượng lợi dụng sự thiếu hiểu biết của nạn nhân về kim khí, đá quí, xương động vật quí như: kim cương, vàng bạc, đá thiên thạch, sừng tê giác, ngà voi, cao hổ, xương hổ...,Từ đó, dàn cảnh để tạo lòng tin, đánh vào lòng tham, thúc đẩy giao dịch, chuyển nhượng bằng các kịch bản: tranh mua, đấu giá, chia lợi nhuận..., nhằm mục đích lừa nạn nhân chuyển tiền đặt cọc, chi phí nhát sinh để chiếm đoạt, nhiều vụ với số tiền rất lớn (lừa đảo mua, bán thiên thạch với giá 45 triệu đô la; vụ lừa đảo mua, bán thiên thạch với giá 900 triệu đồng...). Hoặc thủ đoạn lừa tráo đổi kim cương nhân tạo với kim cương tự nhiên để chiếm đoạt tài sản.

Phóng viên: Trong thời gian này, nhiều người nghỉ ở nhà để phòng ngừa dịch bệnh Covid-19, có thời gian rãnh thường lên các trang mạng xã hội, các đối tượng đã lợi dụng triệt để mạng viễn thông và internet để lừa đảo thông qua hoạt động đầu tư kinh doanh trên các sàn thương mại điện tử (tiền ảo), xin đồng chí cho biết thủ đoạn này như thế nào ?

Trung tá Nguyễn Thanh Cao - Phó Trưởng Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Long An: Lợi dụng nhu cầu đầu tư của người dân, các đối tượng dùng thủ đoạn xây dựng các website tạo thành các sàn giao dịch tài chính, sàn thương mại điện tử, chứng khoán quốc tế như: Bigbuy24h, Binomo, coolcat, forex, bitcoin...) kêu gọi đầu tư theo mô hình đa cấp có hưởng hoa hồng cho người giới thiệu, hưởng lợi trên số tiền đầu tư dựa trên chính sách khuyến mãi, chiết khấu...Người đầu tư đóng tiền vào hệ thống bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản để quy đổi thành tiền “ảo” trong từng hệ thống. Khi người tham gia đạt một số lượng nhất định, chúng sẽ cho “sập sàn” hoặc cho máy chạy tự động giao dịch để chiếm đoạt số tiền tiền nộp vào hệ thống của người chơi.

Điển hình: Công an tỉnh Thanh Hóa triệt phá băng nhóm lừa đảo chiếm đoạt tài sản với thủ đoạn sử dụng công nghệ cao lập sàn giao dịch tiền ảo trên trang web tradenew.io với tổng số tiền giao dịch trên 1.000 tỷ đồng để chiếm đoạt tiền của người đầu tư; triệt phá nhóm đối tượng lập sàn thương mại điện tử Bigbuy24h.com để chiếm đoạt tài sản do Nguyễn Văn Anh (SN: 1982, ngụ huyện Long Biên, Hà Nội) cầm đầu, với tổng số tiền chiếm đoạt hơn 517 tỷ đồng...

Ngoài ra, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Long An đã tiếp nhận nhiều đơn tố giác về tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua hoạt động đầu tư các loại tiền điện tử (còn gọi là tiền ảo): Bitcoin (BTC), Ethereum (ETH)... Các đối tượng về các vùng quê, vùng sâu, vùng xa (đa phần người dân hạn chế tiếp cận với phương tiện thông tin đại chúng), tổ chức nhiều sự kiện, tiệc ăn uống tại quán ăn, nhà hàng sang trọng để quảng cáo việc “siêu lợi nhuận” từ đầu tư tiền điện tử và lôi kéo người dân tham gia. Sau đó, chúng cài đặt vào điện thoại của người dân ứng dụng theo dõi thị trường tiền điện tử thế giới như: “Remitano”, “Binance” và tạo cho mỗi người một tài khoản trên trang web www.my.ecofinances.io, đây là sàn giao dịch tiền điện tử do chúng tự lập trình, tạo lập. Khi người dân chuyển tiền để mua ETH thì tài khoản sẽ tự động tăng số tiền ETH tương ứng (giá ETH càng ngày càng tăng tùy theo từng thời điểm), vì thấy lợi nhuận cao nên nhiều người đã “mắc bẫy” và chuyển tiền chó chúng đế đầu tư.

Khi nhận thấy người dân không còn đủ khả năng đầu tư, các đối tượng nhanh chóng lập trình cho máy chủ sàn giao dịch ngưng hoạt động đồng nghĩa các tài khoản của người dân trên trang web hoàn toàn bị “mất trắng”. Lúc này, chúng giải thích rằng do người dân không đầu tư đủ số hạn mức quy định của sàn giao dịch nên sàn tự động hủy tài khoản của người dân và chính bọn chúng cũng là kẻ bị hại trong việc đầu tư trên. Ngoài ra, do sàn giao dịch đặt tại nước ngoài nên chúng không thể can thiệp thu hồi vốn cho người dân. Với phương thức, thủ đoạn trên, các đối tượng đã chiếm đoạt tài sản của nhiều người dân trên địa bàn tỉnh với số tiền lên đến hàng tỷ đồng.

Phóng viên: Thời gian qua, cũng có nhiều trường hợp bị lừa đảo dưới hình thức quảng cáo tặng quà (tiền, vàng, đồ vật có giá trị...) trên Facebook, vậy thủ đoạn của các đối tượng này như thế nào?

Trung tá Nguyễn Thanh Cao - Phó Trưởng Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Long An: Các đối tượng tạo ra quảng cáo trúng thưởng chương trình tặng nhẫn vàng miễn phí của một số Tập đoàn vàng trên mạng xã hội Facebook, bị hại nhấn vào xem và thực hiện điền thông tin cá nhân (họ tên, địa chỉ, số điện thoại...) để nhận quà. Sau khi điền thông tin cá nhân xong thì có nhân viên gọi điện thoại cho bị hại để tư vấn nội dung: “Anh/chị là một trong 10 người may mắn trúng thưởng 02 chỉ vàng 9999 (hoặc vàng 24k), trị giá 10.000.000 đồng. Theo quy định của Nhà nước, khi nhận quà, anh/chị phải nộp tiền thuế giá trị gia tăng 10%, công ty sẽ hỗ trợ anh/chị 6% hoặc 8%) tiền thuế”. Vài ngày sau, có nhân viên giao hàng đến yêu cầu bị hại thanh toán tiền phí ship, thuế giá trị gia tăng... để nhận quà. Tuy nhiên, các gói quà gửi cho bị hại là đồ giả.

Phóng viên: Người dân nên làm gì tránh bị lừa với các thủ đoạn lừa đảo trên?

Trung tá Nguyễn Thanh Cao - Phó Trưởng Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Long An: Đây là các phương thức, thủ đoạn lừa đảo tuy không mới nhưng vẫn còn nhiều người dân nhẹ dạ, cả tin và mắc bẫy của các đối tượng lừa đảo. Để phòng tránh bị lừa với các thủ đoạn trên, đề nghị người dân nâng cao cảnh giác, thường xuyên cập nhật các phương thức, thủ đoạn lừa đảo của tội phạm sử dụng mạng viễn thông, mạng internet, nhanh chóng báo cơ quan Công an gần nhất qua các số điện thoại đường dây nóng khi phát hiện thủ đoạn, đối tượng nghi vấn./.

Xin cám ơn đồng chí!

T.PHƯỢNG